राप्तीसोनारी गाउँपालिकाको यो ५१० मिटर लामो नालीसहितको सडक केवल पानीको निकासका लागि बनाइएको संरचना मात्र होइन, यो गाउँको सरसफाइ, स्वास्थ्य र सौन्दर्यसँग जोडिएको विकासको प्रतीक बनेको छ । गाउँ सफा र व्यवस्थित हुँदै गर्दा नागरिकमा गर्व र सन्तोषको भाव बढेको छ ।

राप्तीसोनारी, कात्तिक १२
राप्तीसोनारी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ८ देखि वडा नम्बर २ सम्मको सडक अब नयाँरूपमा उज्यालो र व्यवस्थित बनेको छ । गाउँपालिकाले करिब ६८ लाख ६७ हजार रुपैयाँ खर्च गरेर ५१० मिटर लामो नालीसहित सडक कालोपत्रे गरेको हो ।
आर्थिक वर्ष ०८१/०८२/०८३ को बजेटबाट सम्पन्न यो आयोजना गाउँपालिकाले ‘सफा, सुरक्षित र व्यवस्थित गाउँपालिका’ अभियानअन्तर्गत अघि सारेको हो । विगतमा यो सडक हिलाम्य, धुलाम्य र पानी जम्ने ठाउँका रूपमा चिनिन्थ्यो । वर्षातमा सडकमा पानी पोखरीझैं जम्थ्यो, हिँड्न गाह्रो हुन्थ्यो, सवारीसाधन फस्ने समस्या थियो । तर अहिले नालीसहितको कालोपत्रे सडक बनेपछि बस्तीको स्वरूप नै बदलिएको छ । स्थानीय बासिन्दा तुलाराम खत्री भन्छन्, ‘पहिले बाटो हिँड्दा हिलोमा फसिन्थ्यो, बाइक चलाउँदा डर लाग्थ्यो । अहिले भने बाटो कालोपत्रे भएपछि सवारी सहज चल्छ, गाउँ सफा र सुन्दर देखिन्छ ।’
यो सडक र नाली निर्माण अनमोल मेनुका जेभी निर्माण कम्पनीले सम्पन्न गरेको हो । कम्पनीका प्राविधिक अनुसार काममा गुणस्तर मापदण्डको कडाइका साथ पालन गरिएको छ । सडकको दायाँ–बायाँ आरसीसी प्रविधिबाट नाली निर्माण गरी पानीको निकासलाई व्यवस्थित ढंगले डिजाइन गरिएको छ, जसले वर्षातमा सडकमा पानी नजम्ने र क्षति नहुने सुनिश्चित गरेको छ । गाउँपालिकाका अध्यक्ष तप्तबहादुर पौडेलका अनुसार यो परियोजना गाउँपालिकाको दिगो पूर्वाधार विकास योजनाको महत्वपूर्ण हिस्सा हो । ‘पहिले यो बाटो गाउँकै समस्या बनेको थियो,’ उनले भने, ‘अहिले नाली र कालोपत्रे सडक बनेपछि आवागमन सहज भएको छ, ढुवानीमा सहजता आएको छ र बस्ती सफा देखिन थालेको छ ।’
अध्यक्ष पौडेलका अनुसार यो योजना केवल भौतिक पूर्वाधारको विकास होइन, नागरिकको जीवनस्तर सुधारसँग पनि जोडिएको छ । उनले भने, ‘हामीले योजना बनाउँदा नागरिकका मागलाई प्राथमिकता दिएका छौं । यस्तो कामले गाउँपालिकाको छवि सुधारिएको छ ।’ उनले आगामी वर्षहरूमा बाँकी वडाहरूमा पनि यस्तै सडक र नाली निर्माणलाई निरन्तरता दिने बताए । गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष मनिषा सिंह थारूले सडक र नाली निर्माणले बस्तीको सरसफाइ र स्वास्थ्यमा सुधार ल्याएको बताइन् । उनले भनिन्, ‘पहिले सडकमा फोहर पानी पोखिन्थ्यो, दुर्गन्ध आउँथ्यो र बालबालिकामा रोग देखिन्थ्यो । अहिले गाउँ सफा छ, नालीले पानीको निकास सहज बनाएको छ र कालोपत्रे सडकले धुलो–हिलोको समस्या हटाएको छ ।’
उपाध्यक्ष थारूका अनुसार गाउँपालिकाले नागरिकले दैनिक महसुस गर्ने साना तर प्रभावकारी योजनालाई प्राथमिकता दिएको छ । ‘हामी ठूला भवन वा परियोजनाभन्दा बढी जनताको जीवनमा प्रत्यक्ष परिवर्तन ल्याउने काममा केन्द्रित छौं,’ उनले भनिन्, ‘यो सडक र नाली निर्माण त्यसैको उदाहरण हो ।’ गाउँपालिकाले परियोजनाको सम्पूर्ण प्रक्रिया पारदर्शी रूपमा सञ्चालन गरेको जनाएको छ । काम सुरुदेखि अन्त्यसम्म स्थानीय जनप्रतिनिधि, इन्जिनियर र बासिन्दाको सहभागिता रह्यो । अध्यक्ष पौडेलका अनुसार, ‘हामी विकासका सबै काममा जनसहभागिता र निगरानीलाई अनिवार्य बनाएका छौं । जनता आफैंले हेर्ने र बुझ्ने वातावरण बनेको छ, त्यसैले काम गुणस्तरीय भएको छ ।’
यस सडक र नालीले गाउँपालिकाको छेउछाउका बस्तीहरूमा आवागमन मात्र सहज बनाएको छैन, स्थानीय व्यवसायमा पनि सकारात्मक प्रभाव पारेको छ । सडक राम्रो भएपछि स्थानीय पसलहरूमा ग्राहक बढेका छन्, कृषि उत्पादन बजारसम्म पुर्याउन सहज भएको छ । राप्तीसोनारी गाउँपालिकाको यो परियोजना दिगो विकास, सरसफाइ र जीवनस्तर सुधारतर्फको ठोस कदमको रूपमा लिइएको छ । नाली र कालोपत्रे सडकले गाउँको स्वरूप मात्रै होइन, सोच पनि परिवर्तन गरेको छ । स्थानीयहरू गर्वका साथ भन्छन्, ‘अब हाम्रो गाउँ सहर सरह बन्न थालेको छ ।’ राप्तीसोनारी गाउँपालिकाको यो नालीसहितको कालोपत्रे सडक केवल आवागमनको सहजता होइन, विकास र नागरिक सुखसँग जोडिएको उपलब्धि बनेको छ । यसले गाउँपालिकाको विकास दृष्टिकोण स्पष्ट गर्छ । विकासका प्रत्येक पाइला नागरिकको सुविधातर्फ केन्द्रित छन् ।