नेपालगन्जको धम्बोझी यात्रु तानातानले बढायो जोखिम

ट्राफिक प्रहरीको उपस्थिति भए पनि, सबै स्थानमा निरन्तर निगरानी सम्भव नभएको देखिन्छ । सहरको मुख्य प्रवेशद्वारमध्ये एक मानिने धम्बोझी चोक वरपर यस्तो दृश्य देखिनु समग्र ट्राफिक व्यवस्थापनका लागि चुनौतीपूर्ण संकेत हो । एकातिर आधुनिक प्रविधि प्रयोग गरेर ट्राफिक लाइट जडान गरिएको छ, अर्कोतिर आधारभूत अनुशासनको अभावले त्यसको प्रभाव सीमित बनाएको छ । यसले देखाउँछ कि पूर्वाधार मात्र पर्याप्त हुँदैन, त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन र निरन्तर निगरानी पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ ।

नेपालगन्ज, चैत २२  बाँकेको नेपालगन्जस्थित धम्बोझी चोक सधैंझैँ व्यस्त छ । चारैतिरबाट सवारी साधनको चाप, पैदलयात्रीको आवागमन र बजारको चहलपहलले यो चोक सहरको धड्कनजस्तै बनेको छ । यही व्यस्ततालाई व्यवस्थापन गर्न केही समयअघि ट्राफिक लाइट जडान गरिएको छ, जसले मुख्य चोकमा सवारी आवागमनलाई व्यवस्थित बनाउन उल्लेख्य भूमिका खेलेको देखिन्छ । ट्राफिक संकेतका कारण सवारी साधन पालैपालो रोकिने र चल्ने क्रम स्थापित भएको छ, जसले दुर्घटनाको जोखिम पनि केही हदसम्म घटाएको छ ।

धम्बोझी चोकबाट घरबारी टोल, बीपी चोक, खजुरा रोड र पुष्पलाल चोकतर्फ जाने मुख्य मार्ग यहीँबाट छुट्टिन्छन् । त्यसैले यो चोक सधैं अत्यधिक चापमा रहन्छ । बिहान र बेलुकाको समयमा यहाँ सवारी साधनको लामो लाइन देखिनु सामान्य जस्तै भइसकेको छ । यद्यपि ट्राफिक लाइटले मुख्य चोकको व्यवस्थापनलाई केही सहज बनाएको भए पनि, चोकको छेउछाउको वास्तविकता भने अझै चुनौतीपूर्ण छ ।
विशेषगरी धम्बोझी चोकतर्फबाट करिब १०/१५ मिटर अगाडि बढ्दा सेतु बिक चोकतर्फ जाने सडकको अवस्था निकै जटिल देखिन्छ । यो सडक पनि उत्तिकै व्यस्त छ, तर यहाँको व्यवस्थापन भने कमजोर छ । अर्थात्, भद्रोगल छ । यही क्षेत्रमा स्थानीय सवारी साधनले यात्रु ओराल्ने र चढाउने मुख्य बिन्दु बनेको छ । तर, यो प्रक्रिया व्यवस्थितरूपमा नभई अव्यवस्थित र जोखिमपूर्ण तरिकाले भइरहेको छ । सबैभन्दा चिन्ताजनक पक्ष भनेको यातायात व्यवसायीका कर्मचारीहरूको व्यवहार हो । यात्रु तान्ने प्रतिस्पर्धामा उनीहरू सडकको बीचमै पुग्छन् । कतिपय अवस्थामा त गुडिरहेको अटोसम्म पुगेर यात्रुलाई तानातान गर्ने दृश्य देखिन्छ । यसले यात्रुको सुरक्षामा मात्रै होइन, सवारी चालक र पैदलयात्री सबैका लागि जोखिम बढाएको छ ।

यस्तो गतिविधिले ट्राफिक नियमको खुलेआम उल्लंघन भइरहेको स्पष्ट देखिन्छ । स्थानीय बासिन्दा र दैनिक यात्रुका अनुसार, ट्राफिक लाइट जडान गरिए पनि त्यसको प्रभाव मुख्य चोकमा मात्र सीमित छ । मुख्य चोकको दायाँबाँया पुग्दा फेरि पुरानै अव्यवस्थित अवस्था देखिन्छ । ‘चोकमा त नियम लागु भएको जस्तो देखिन्छ, तर छेउमै पुग्दा सबै अस्तव्यस्त हुन्छ,’ पैदलयात्रु बिर्खबहादुर खड्काले गुनासो गरे । उनका अनुसार, यात्रु तान्ने होडबाजीले कहिलेकाहिँ झगडासमेत हुने गरेको छ । यात्रुहरू पनि यस्तो अवस्थाबाट हैरान छन् । सार्वजनिक सवारी प्रयोग गर्नेहरूका लागि सुरक्षितरूपमा चढ्ने र ओर्लिने स्थानको अभाव छ । उनीहरूलाई सडकको बीचमै रोकेर तान्ने, हतार गर्ने र चर्को स्वरमा बोलाउने प्रवृत्तिले असहज बनाएको छ । विशेषगरी महिला, वृद्ध र बालबालिकाका लागि यस्तो अवस्था अझ जोखिमपूर्ण देखिन्छ ।

ट्राफिक प्रहरीको उपस्थिति भए पनि, सबै स्थानमा निरन्तर निगरानी सम्भव नभएको देखिन्छ । सहरको मुख्य प्रवेशद्वारमध्ये एक मानिने धम्बोझी चोक वरपर यस्तो दृश्य देखिनु समग्र ट्राफिक व्यवस्थापनका लागि चुनौतीपूर्ण संकेत हो । एकातिर आधुनिक प्रविधि प्रयोग गरेर ट्राफिक लाइट जडान गरिएको छ, अर्कोतिर आधारभूत अनुशासनको अभावले त्यसको प्रभाव सीमित बनाएको छ । यसले देखाउँछ कि पूर्वाधार मात्र पर्याप्त हुँदैन, त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन र निरन्तर निगरानी पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ ।

सम्बन्धित निकायहरूले यदि यस क्षेत्रमा विशेष ध्यान नदिने हो भने, भविष्यमा दुर्घटनाको जोखिम अझ बढ्न सक्ने देखिन्छ । यात्रु चढाउने र ओराल्ने निश्चित स्थान तोक्ने, यातायात व्यवसायीका कर्मचारीलाई कडाइका साथ नियन्त्रण गर्ने र निरन्तर ट्राफिक अनुगमन बढाउने जस्ता कदम आवश्यक देखिन्छन् । साथै, जनचेतना अभिवृद्धि पनि उत्तिकै महŒवपूर्ण छ । धम्बोझी चोकमा देखिएको व्यवस्थापनको सकारात्मक पक्षलाई छेउछाउका सडकहरूमा पनि विस्तार गर्न सके मात्र समग्र ट्राफिक व्यवस्थापन प्रभावकारी बन्न सक्छ । अन्यथा, चोकको बीचमा देखिने अनुशासन र केही मिटर परको अव्यवस्था बीचको विरोधाभासले शहरको छविमै प्रश्न उठाइरहनेछ ।