आजदेखि बडादसैंको सुरुवात घटस्थापना र जमरा राख्दै घरघरमा उल्लास

कोहलपुर, असोज ६

आजदेखि हिन्दूहरूको महान् पर्व बडादसैं औपचारिकरूपमा सुरु भएको छ । प्रत्येक वर्ष आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि पूर्णिमासम्म धूमधामका साथ मनाइने यो पर्वको पहिलो दिन घटस्थापना गरेर जमरा राख्ने परम्परा रहेको छ ।

आज बिहानैदेखि घरघरमा पूजाकोठा वा विशेषरूपमा तयार पारिएको दसैंघरमा भक्तजनले माटाको घट (कलश) स्थापना गरी दुर्गा भवानीको आराधना गरेका छन् । नदी वा चोखो स्थलबाट बालुवा वा माटो ल्याएर गाईको गोबरले लिपपोत गरिएको स्थलमा जौ रोपेर जमरा राख्ने चलन छ । यसरी राखिएको जमरा दशमीका दिन देवीको प्रसादस्वरूप मान्यजनलाई टीकासँगै दिने परम्परा छ । धार्मिक विश्वासअनुसार बडादसैंलाई असत्यमाथि सत्य र आसुरी शक्तिमाथि दैवी शक्तिको विजयको प्रतीकका रूपमा मनाइन्छ ।

घटस्थापनाको दिन विशेषगरी दुर्गाको ‘शैलपुत्री’ रूपको पूजा गरिन्छ । यस दिनदेखि सुरु हुने दुर्गा पूजा क्रमशः अन्य दिनहरूमा ब्रह्मचारिणी, चन्द्रघण्टा, कूष्माण्डा, स्कन्दमाता, कात्यायनी, कालरात्रि, महागौरी र सिद्धिदात्रीको पूजा गर्दै दशमीसम्म पुग्छ ।
आजैको दिन नेपालगन्जस्थित बागेश्वरी मन्दिरसहित जिल्लाका विभिन्न शक्ति पीठहरूमा भक्तजनको भीड लागेको छ । भक्तजनहरू बिहानै नुहाइधुवाइ गरेर चोखो वस्त्रमा पूजामा सहभागी भएका छन् । कतिपय स्थानमा पूजा–पाठसँगै सामूहिक भजन, कीर्तन र देवीको महिमा गाइने कार्यक्रमसमेत गरिएको छ । विशेष गरी महिला भक्तजनले दुर्गा भवानीलाई रातो फूल, अक्षता, धूप–दियो, फलफूल र मिष्ठान्न अर्पण गरेका छन् ।

घटस्थापनासँगै दसैंको औपचारिक शुरुआत भए पनि यो पर्व केवल धार्मिक मात्र नभई सामाजिक र पारिवारिक मेलमिलापको अवसरका रूपमा समेत लिइन्छ । दसैंमा टाढाटाढा रहेका आफन्तजन घर फर्कने गर्छन् भने गाउँ–शहरमा चहलपहल बढ्ने गर्छ । बजारमा किनमेल गर्ने भीड बढ्ने र नयाँ कपडा, मिठाई तथा पूजाका सामग्री किन्ने क्रम अझै तीव्र हुने गर्दछ । यसरी आजको घटस्थापनाले बडादसैंको वातावरणलाई थप उल्लासमय बनाएको छ । घरघरमा राखिएको जमरा दसैंको मुख्य पहिचान बनेको छ भने दुर्गा भवानीको पूजा–आराधनाले श्रद्धा, विश्वास र आशाको भावलाई बलियो बनाएको छ । आगामी दिनहरूमा क्रमशः दुर्गाका विभिन्न रूपहरूको पूजा हुँदै दशमीका दिन देवीको प्रसादस्वरूप मान्यजनबाट टीका र जमरा ग्रहण गर्ने परम्परा यस पर्वको विशेष आकर्षण रहँदै आएको छ ।

नेपालको सांस्कृतिक वैभवका रूपमा रहेको बडादशैंको पहिलो दिन घटस्थापनाले घरघरमा नयाँ उत्साह र उमंगको सुरुवात गरेको छ ।