नरैनापुरमा देशकै बढी औलो, नियन्त्रण चुनौतीपूर्ण

नरैनापुरमा देशकै बढी औलो, नियन्त्रण चुनौतीपूर्ण

नेपालगन्ज, भदौ १३

बाँके जिल्लाको नरैनापुर गाउँपालिका औलो (मलेरिया) रोगले सबैभन्दा बढी प्रभावित क्षेत्रका रूपमा देखिएको छ । स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेका अनुसार देशभरका सात सय ५३ स्थानीय तहमध्ये नरैनापुरमा मात्रै सबैभन्दा धेरै औलोका बिरामी पाइएको हो ।
आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा जिल्लामा दुई सय ४६ जनामा औलो देखिएकोमा नरैनापुरमा मात्रै एक सय ८५ जना बिरामी भेटिएका छन् । अघिल्लो वर्ष यो संख्या एक सय ३२ थियो । यसरी औलोका बिरामी हरेक वर्ष बढ्दै जाँदा यहाँ रोग नियन्त्रण चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ । स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेका किटजन्य रोग फोकल पर्सन दुर्गा गौतमका अनुसार औलो नियन्त्रणका लागि नरैनापुरमा रगत परीक्षण अभियानका रूपमा अघि बढाइएको छ । साथै, स्थानीयलाई सचेत बनाउँदै झुल प्रयोग गर्न प्रेरित गर्ने कामलाई पनि प्राथमिकता दिइएको छ ।
गाउँपालिकाका अध्यक्ष इस्तियाक अहम्मद शाहले औलो नियन्त्रणलाई विशेष प्राथमिकताका साथ अघि बढाइएको बताए । उनका अनुसार प्रभावित वडामा स्वास्थ्यकर्मी परिचालन गरिएको छ भने गाउँपालिका नेतृत्व पनि प्रत्यक्ष रूपमा नियन्त्रण गतिविधिमा संलग्न भएको छ । हालै भारतको मुम्बईबाट फर्केका नरैनापुर–५ का १७ वर्षीय किशोरलाई समेत औलो देखिएको गाउँपालिकाको स्वास्थ्य शाखाले जनाएको छ । उच्च ज्वरो, टाउको दुख्ने, जाडो लाग्ने जस्ता लक्षण देखिएपछि गरिएको परीक्षणमा उनको शरीरमा औलो परजीवी भेटिएको हो ।
नेपाल सरकारले सन् २०३० सम्म देशलाई औलो मुक्त बनाउने लक्ष्य लिएको छ । तर बाँकेमा बर्सेनि बिरामी बढ्दै गएकाले जोखिम अझै कायम रहेको स्वास्थ्यकर्मीहरूको भनाइ छ । सामान्यतया मलेरिया भनेर चिनिने यो रोग प्लाज्मोडियम नामक परजीवीका विभिन्न जातबाट सर्ने गर्छ । नेपालमा मुख्यतया प्लाज्मोडियम भाइभेक्स र प्लाज्मोडियम फाल्सिपारम भेटिने भएकाले रोग नियन्त्रणका प्रयास अझै मजबुत बनाउनु जरुरी देखिन्छ ।